Rozliczenie i ewidencja VAT w jednostkach budżetowych

W przypadku sektora finansów publicznych problemem, od którego należałoby wyjść, jest kwestia klasyfikacji jednostek – wcześniej uznawano je za podmioty prawno-podatkowe. W 2013 roku, w związku z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego, pojawiło się nowe stanowisko w sprawie gminnych jednostek budżetowych – mianowicie nie są już one podatnikami VAT. Przesłanką dla takiego wyroku był fakt, iż jednostki te nie spełniają jednej z podstawowych przesłanek dla podatnika VAT, jaką jest samodzielność funkcjonowania. Ich działania majątkowe są bowiem związane z majątkiem i funkcjami gminy, a więc niesamodzielne. Wszelkie podejmowane czynności cywilnoprawne czynione są w imieniu i na rzecz gminy, na którą również spada odpowiedzialność w razie ewentualnej szkody z tego tytułu.

Podatnikami VAT nadal mogą być inne państwowe jednostki budżetowe, jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiaty i województwa samorządowe) oraz samorządowe zakłady budżetowe.

Jednostki samorządowe jako płatnicy VAT

Kolejne wątpliwości związane są z ustaleniem, kiedy organy samorządowe mają obowiązek rozliczenia VAT i na jakich warunkach mogą korzystać z prawa do jego odliczenia.

Na mocy przepisów organy władzy publicznej są podatnikami VAT jedynie w sytuacji zawarcia umowy cywilnoprawnej – może ona dotyczyć przykładowo najmu czy dzierżawy. Zatem przychody uzyskiwane w ten sposób przez samorządy podlegają ustawie o VAT, co skutkuje opodatkowaniem określonymi stawkami lub możliwością zwolnienia z opodatkowania. Ustawa przewiduje zwolnienie jednostki z VAT w przypadku wykonywania czynności, które wiążą się z jej zadaniami publicznymi.

Pozostaje jednak kwestia rejestracji jako podatnika VAT – czy powinny nim być jednostki samorządu terytorialnego czy raczej obsługujące je urzędy. Wątpliwości te należy rozwiać, powołując się na orzecznictwo, według którego podatek VAT, wynikający z podjętych czynności podlegających opodatkowaniu, rozlicza jednostka samorządu terytorialnego.

Rozliczenia VAT w samorządach

Samorządy, będąc podatnikami VAT, mogą dokonywać odliczeń z tytułu realizowanych inwestycji oraz innych wydatków przeznaczonych na bieżącą działalność. Niezbędnym warunkiem jest jednak całkowity lub chociaż częściowy związek wydatków z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Określenie relacji wydatków i działań opodatkowanych dokonuje się poprzez tak zwaną alokację bezpośrednią i pośrednią. Odliczenie podatku VAT powinno być przeprowadzone na bieżąco, istnieje jednak możliwość złożenia korekt deklaracji VAT, w celu wykazania podatku naliczonego w późniejszym okresie. Działania te mogą być dokonane maksymalnie w okresie 5 lat.

Powiązane artykuły

O nas

Na naszej stronie znajdziesz ciekawostki m.in o rachunkowości budżetowej i amortyzacji. Zapraszamy do czytania

Partner
Szkolenia rachunkowość i księgowość
Zaprzyjaźniona firma

notariusz

Polecamy

prawo gospodarcze

Szkolenia medyczne

szkolenia medyczne